Ateş (Mum) Saati - Çeşitleri, Çalışması ve Özellikleri

mum saati

Mum Saati

Mum saati insanlığın zaman ölçümünde kullanmak için geliştirdiği ilk girişimlerden biridir.

Mum saatinin tarihçesi

Mum saatinin icat yılı ve kim tarafından icat edildiği bilinmiyor. Ancak mum saati konusunda en eski bilinen delil; Çinli şair ve düşünür You Jiangu'nun 520 yılında yazdığı bir şiir. Şair şiirinde bir mumun belirli ölçülerde işaretlendiğini ve mumun yandıkça belirli bir zaman diliminin ölçüldüğünden bahsetmiş.

Zamanı ölçmek için ortaçağ kiliselerinde ve Avrupa'da da mum saatine benzer cihazlar kullanıldı.

Mum saatinin en önemli kullanımı, MS 1206 yılında El-Jazari tarafından yapılmıştır. Onun yapmış olduğu mum saatleri şimdiye kadar oluşturulmuş en sofistike tasarım olarak kabul edilir. Tam zamanı göstermek için bir kadran ve ilk kez şimdiki zamanlarda halen kullanılmakta olan bir süngü bağlantı ve bir tespit mekanizması bulunmaktadır.

El-Jazari tarafından geliştirilen mum saati örneği

Mum Saati Nasıl Çalışır?

Bilinen en basit mum saati üzerinde belirli aralıklarla çizilen işaretlerden oluşmaktadır. Mum saati üzerindeki her çizgi bir zamanı göstermektedir. Altta bulunan resimde verdiğimiz mum saat örneğinde bu değer 10 dk lık bir zaman dilimini göstermektedir.

Mum yakıldıktan sonra süre başlar ve mumun erimesiyle devam eder. Mum her çizgiye geldiğinde 10 dk lık zaman geçmiş demektir. Bu mum saatinin farklı zaman çizelgelerine sahip olanları da yapılabilir.

mum saati nasıl çalışır

Mum saati ile çalar saat yapımı

Mum saati kullanılan eski dönemlerde, mum saatinin çalışma prensibinden yararlanılarak bir nevi çalar saat icadı da yapılmıştır. Mum saati demir bir kabın üzerine konulur ve istenilen zaman diliminin bulunduğu çizgiye bir adet çivi saplanırdı. Mumun erimesiyle birlikte çivi bulunduğu yerden aşağıya demir kaba düşer ve ses çıkararak uyarırdı. Buda bilinen en eski çalar saat olsa gerek.

Mum saati kullanmanın dezavantajları

  • Mum eğer bir şekilde sönerse zamanın kaç olduğu tahmin edilememektedir.
  • Mum saati sadece geçen zamanı göstermektedir. Saat olarak kullanımı uygun değildir.
  • Mum saatinde kullanılan mum hammaddeleri farklı yapıda ve farklı erime sürelerine sahip olabilir. Buda zamanı doğru ölçmede sıkıntılar yaratmaktadır.

Benzer Yazılar

Ateş (Mum) Saati - Çeşitleri, Çalışması ve Özellikleri
4/ 5