Kum Saati - Çeşitleri, Çalışması ve Özellikleri

kum saati

Kum Saati

Kum saati çok eski dönemlerde zamanı ölçmek için kullanılan araçlardı. Kum saatinde bulunan taneciklerin bir küreden diğer küreye geçmesiyle belirli bir zaman tamamlanırdı.

Kum saati nasıl çalışır?

Kum saati; iki cam bölme ve bu iki bölmeyi birbirine bağlayan dar bir boğazdan oluşmaktadır. Bölmelerin birinde bulunan tanecikler dar kanaldan diğerine geçiş yaparlar. Bu geçiş belli bir sürede tamamlanır. Her aktarımda zaman bir saat ileri gider ve bu şekilde saatin kaç olduğu hesaplanır.

kum saati boğaz alanı ve kumlar

Kum saatlerinin içinde kullanılan tanecikler; öğütülmüş deniz kabukları, yumurta kabuğu, mermerlerden oluşmaktaydı. Bu maddeler un kıvamına gelene kadar öğütülür ve dışarıdan tamamen izole olan kürelere doldurulurdu. Kum saatinde bulunan kürelerin izole edilmesinin sebebi; içeri nem alınmasını önlemektir. Kum saati içine nem girseydi eğer; çok ince olan tanecikler birbirine yapışır ve zamanı doğru ölçemezlerdi.

Kum saatinin tarihçesi

Kum saati tam olarak bilinmese de, Romalılar ve Yunanlılar tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan iddialara göre çok eski dönemlerde Yunanlılar siyasi konuşmalarda konuşma süresinin adil geçmesi için kum saatlerini kullanıyorlardı. Konuşmacının kum saati süresi kadar konuşma hakkı vardı. Bu tarz işlerde kullanılan kum saatleri daha küçük zaman dilimlerini gösteren saatlerdi.

Avrupada ise kum saati 8. yy da bir klise papazı tarafından bulunmuş ve kullanılmaya başlamıştır. 19. yy başlarına kadar da kullanımına devam edilmiştir.

Kum saati özellikle geçmiş yıllarda en çok denizcilikte kullanılmıştır. Gemilerde bulunan kum saati zamanı mürettebata bildirmek ve kat edilen mesafenin ölçümünde kullanıldı. Gemilerde kum saati ile ilgilenen bir görevli bulunurdu ve kum saatinin bitiminde bir çan çalar ve kum saatini ters çevirirdi.

Günümüzde ise kum saati sadece evlerimizde yada işyerlerimizde bir dekorasyon ürünü olarak kullanılmakta.

Bir kum saatinin doğruluğunu etkileyen faktörler

  • Kullanılan kum cinsi ve bu kumun miktarı
  • Cam tüplerin boyutu ve açısı
  • Kullanılan kumun kalitesi. Kum olarak kullanılan mermer tozu, yumurta kabuğu ve diğer malzemelerin, kum saatinin düzgün çalışabilmesi için kuru ve nemsiz olması gerekiyor
  • İki cam tüp arasında bulunan kanalın boyutu
  • Sızdırmazlığı çok iyi olmalı. Su ve nem almamalı
Bu saydıklarımız kum saatinin düzgün çalışabilmesi için gereklidir. Her şeyin normal olduğu bazı durumlarda bile kum saatinin yine de her zaman saniyesi saniyesine doğru çalıştığı düşünülemez.

Kum saati ile ilgili anlatacaklarımız şimdilik bu kadar. Diğer saat çeşitleri hakkında bilgi edinmek istiyorsanız size; "Mum Saati" ve "Güneş Saati" adlı makalelerimizi okumanızı öneriyoruz.

Benzer Yazılar

Kum Saati - Çeşitleri, Çalışması ve Özellikleri
4/ 5